Anjiitis veya arteritis olarak bilinen vaskülitler küçük kan damarlarının inflamasyonudur (iltihabıdır). Bu inflamasyon kan damarlarında duvarlarında kalınlaşma, zayıflama, daralma ve skarlaşma gibi değişikliklere neden olur. Bu değişiklikler kan damarlarında ya daralmaya yada aşırı genişlemeye...
Behçet Hastalığı Burger Hastalığı Churg-Strauss sendromu Cryoglobulinemia Giant cell arteritis Poliangiitis ile birlikte eozinofilik granülomatozis Henoch-Schonlein purpura Kawasaki Hastalığı Takayasu arteritis
Ateş, baş ağrısı, yorgunluk, kilo kaybı genel ağrılar, gece terlemeleri, döküntüler, el ve ayaklarda uyuşma ve zayıflama gibi belirtiler vaskülitlerde görülebilir. Bunların dışında tutulan organa göre spesifik belirtiler verebilir. Beyin tutulduğunda inme belirtileri görülebilir....
Vaskülitin kesin nedeni tam olarak bilinmemektedir. Bazı vaskülitler kişinin genetik yapısı ile ilgilidir. Diğer vaskülitlerde ise bağışıklık sisteminin kan damarı hücrelerine yanlışlıkla saldırmasından kaynaklanır. Bu bağışıklık sistemini tetikleyen faktörler şunlardır.
Vaskülitler herhangi bir yaşta, cinsiyette ve ırkta meydana gelebilir. Sigara, kronik hepatit B ve C enfeksiyonu, Romatoid artrit, Skleroderma veya Lupus gibi otoimmün hastalıklar bu riskleri artırabilir.
Vaskülit komplikasyonları kişinin durumunun şiddetine ve vaskülitin tipine göre değişmekte veya vaskülit tedavisinde kullanılan ilaçların yan etkileri ile ilişkili olabilir.
Tanı koymak için tutulan organ belirtilerine göre vaskülit düşünülür. Daha sonra kesin tanı koymak için klinik bulgulara destek olması için laboratuvar testleri ve gerekirse doku tanısı için biyopsi gerekebilmektedir.
Tedavide amaç; İltihabı kontrol altında tutmak ve vaskülite neden olan altta yatan hastalığı kontrol altına almak için ilaç tedavisi uygulanmasıdır. Vaskülitlerde birinci amaç iltihabı durdurmak, ikinci amaç; tekrarlamaları önlemektir.
Kalbin sağ tarafından çıkan ve akciğerlere giden pulmoner (akciğer) arterlerdeki meydana gelen yüksek basınca pulmoner hipertansiyon denir.
Pulmoner hipertansiyon gelişen hastaların ilk zamanlarında görülen belirtileri hastalar önemsemeyebilirler ve hastalık ilerledikten sonra farkına varırlar, buda pulmoner hipertansiyonun geç tanınmasına neden olur.
COVİD-19 ve AŞI
Corona virüs, damlacık yoluyla bulaşan bir hastalıktır. Bulaştıktan sonra, genellikle 4-5.gün olmak üzere 14 gün içinde belirtiler görülebilir.
Corona virüs bulaştıktan sonra sizde hiç bir belirti görülmeyebilir, hafif bir nezle şeklinde veya solunum sıkıntısı ile birlikte ağır bir şekilde geçirebilirsiniz.
Yaygın görülen şikayetler: nefes darlığı, öksürük, boğaz ağrısı, ateş, kas ağrıları, ishal, bulantı kusma, baş ağrısı, koku ve tat alamama ve yorgunluk-halsizlik-uyku halidir.
Korunma önlemleri ile kendinizi corona virüsten koruyabilirsiniz. Bunlar;
yıkamak
Sizde herhangi bir şikayet gelişirse en yakın sağlık kuruluşuna baş 
vurunuz.
Kaynaklar:
2019 Global Strategy for Prevention, Diagnosis and Management of COPD (2019 KOAH’ın Önlenmesi, Tanısı ve Tedavisi için Küresel Strateji)
Tüm dünyada sigaranın yaygın kullanılmasından dolayı KOAH yaygın görülmekte ve sıklığı giderek artmaktadır. Kanser ve inme gibi önemli hastalıkların sıklığı yıllar içinde azalmaya başlamasına rağmen KOAH yıllar içinde sıklığı artarak 2020 yılında ölümlerin 3. en sık nedeni olması öngörülmektedir. 2012 yılında KOAH’dan dolayı 3 milyondan fazla insan ölmüş olup global olarak tüm ölümlerin %6’sından sorumludur.
Tüm Dünya’da KOAH hastalığı ile mücadelede bir birliktelik sağlamak için KOAH için Küresel Girişim (Global Initiative for COPD (GOLD) düzenli olarak belli dönemlerde rapor hazırlamaktadır. 2019 yılına ait rapora bu adresten ulaşabilirsiniz. GOLD 2019 Raporu
BTS guideline for emergency oxygen use in adult patients
Oksijen uygulaması hipoksemi tedavisinde uygulanan bir yöntemdir. Nefes darlığı tedavisi için kullanılmaz. Nonhipoksemik nefes darlığı olanlarda oksijen tedavisinin nefes darlığı hissini azalttığını gösteren herhangi bir bulgu yoktur. Beşinci vital bulgu olarak oksijen saturasyonu (SS, N, TA, A, satO2) tüm nefes darlığı olan ve akut gelişen hastalıklarda pulse oksimetre ile kontrol edilmelidir. FiO2 pulse oksimetre sonuçları ile birlikte kayıt altına alınmalıdır. Pulse oksimetre acil oksijen uygulanan her yerde olmalıdır. Oksijen tedavisi ile hedef oksijen saturasyonu ağır akut hastalarda %94-98i hiperkapnik solunum yetmezliğinde %88-92 olmalıdır. (Thorax 2008;63(Suppl VI):vi1–vi68. Yazının Tümü (pdf)
