Kronik (Uzun süreli)etkileri

Bazı insanlar Covid-19’a yakalandıktan sonra şikayetleri haftalar veya aylar sonrasına kadar devam edebilir, bu durum “uzun süreli Covid” olarak adlandırılır. Covid-19’un uzun süreli etkilerini inceleyen bir çalışmada Covid-19 sonrası haftalar veya aylar süren 55 adet uzun süreli etki bildirilmiştir. Uzun süreli etkilerden en sık olanı, yorgunluk, baş ağrısı, eklem ağrısı, koku-tat alamama gibi klinik semptomların yanında, inme ve diabetes mellitus gibi hastalıklar da sık görülmekteydi. Laboratuvar olarak, Covid-19 sonrası yapılan tetkiklerde hastaların çoğunda, interlökin-6 (IL-6), prokalsitonin, serum ferritin, C-reaktif protein (CRP), N-terminal (NT)-pro hormon BNP (NTproBNP) ve D-dimer yüksek çıkmaya veya akciğer grafisi/bilgisayarlı tomografi (BT)’de anormal bulgular devam etmekteydi. Covid-19 hastalığının uzun süreli etkilerinin geniş aralıkta ve sıklıkta gözlenmesi kişilerin hayatını olumsuz yönde etkilemekte ve yaşam kalitesini düşürmektedir. Bu nedenle, hastalar Covid-19 sonrası uzun süre doktor ve hastane başvuraları yapmakta, buna bağlı olarakta birçok tetkik ve tedavilere maruz kalmaktadır. Bu durum hem hastalarda hem de sağlık sisteminde ekonomik bir yük oluşturmaktadır. Özellikle sosyal ilişkileri olumsuz yönde etkileyen psikiyatrik ve nörolojik bozuklukların Covid-19 sonrası ortaya çıkması ve devam etmesi, Covid-19 hastalığının ne kadar tehlikeli olduğunu ve sadece uzun süreli etkileri düşünüldüğünde bile bu hastalığa yakalanmama veya bulaşmasını önlemenin son derece önemli olduğunu göstermektedir. Tabloda uzun süreli Covid-19 belirtileri görülmektedir.